vzw Sporen: de Pas

De Pas

Praten over problemen, creëert problemen,
praten over oplossingen genereert oplossingen.

Wie zijn we?
De Pas is een afdeling binnen vzw Sporen, een centrum voor integrale jeugdzorg, dat actief is binnen de Bijzondere Jeugdbijstand en erkend is door de Vlaamse Gemeenschap. Vzw Sporen biedt met zijn voorzieningen diverse werkvormen aan en is voornamelijk actief in de regio’s Leuven, en Brussel – Halle - Vilvoorde.

De Pas is een begeleidingshuis waar adolescente jongens en hun families begeleid worden. Dit na een doorwijzing door het ‘Comité voor Bijzondere Jeugdzorg’, binnen de vrijwillige hulpverlening, of via een verplichtende maatregel van de jeugdrechter. We richten ons heel sterk op jongens die verblijven in de gemeenschapsinstelling en dus door de jeugdrechter een begeleiding opgelegd krijgen.

Wat bieden we?
Een begeleiding waarbij we een jongere en zijn omgeving intensief proberen te ondersteunen en die gericht is op samenleven in de eigen omgeving zonder hulpverlening. Onder omgeving verstaan wij het gezin en familie, maar ook de buurt, school, werkgever, sportclub, vrienden,... Verder in deze brochure noemen we dit de ‘context’. We richten ons erg op hoe de familie het samenleven ziet en wat zij willen bereiken in de periode van begeleiding. Beslissingen worden steeds, samen met de jongere, de ouders, de verwijzer, genomen ‘in het belang van de minderjarige’ (decreet rechtspositie). Door middel van opstellen van een engagementsverklaring, een Individueel Handelingsplan, evolutiebespreking, groepsgesprek, organisatie van een oudergroep willen we zoveel mogelijk betrokkenen uitnodigen mee te denken en inspraak te geven.

Er zijn verschillende verblijfsmogelijkheden maar onafhankelijk van waar de jongere verblijft of waar de context is, stappen wij steeds naar de leefomgeving van de jongere. Wanneer een maatregel opgelegd wordt door de jeugdrechter, zal deze steeds duidelijke verwachtingen stellen waar wij, de jongere en zijn familie rekening mee dienen te houden. We nodigen dan ook de consulenten bij de sociale dienst van de jeugdrechtbank en de jeugdrechter expliciet uit om deze te formuleren. Ook de termijn van de hulpverlening wordt door de jeugdrechter bepaald.

Verblijfsmogelijkheden
Waar de jongere verblijft, wordt sterk bepaald door de wensen en het aanbod van de volwassenen die betrokken zijn in de hulpverlening. Indien een maatregel opgelegd werd door de jeugdrechter, bepaald deze uiteindelijk de verblijfsmogelijkheden

De verblijfsmogelijkheden op een rijtje:
‘context’: de woon – of verblijfplaats is in het gezin met de ouder(s) of bij andere volwassenen. Zo bestaat de mogelijkheid dat de minderjarige verblijft bij een nonkel, grootouders of in het gezin van zijn vriendin. Dit gebeurt in overleg met ouders of opvoedingsverantwoordelijken, de consulent en na akkoord van de jeugdrechter. Vanuit de ‘Pas’ verwachten we dat we kunnen samenwerken met deze personen.

‘De Pas’, Rijschoolstraat Leuven’. Het huis heeft de functie van:
- Terugvalbasis voor jongeren die verblijven in de context. Een verblijf in De Pas kan aangeboden worden om zo het samenleven haalbaar te houden. Hierop kan te allen tijde beroep gedaan worden.
- Uitvalsbasis; het verblijf situeert zich in de Rijschoolstraat te Leuven en van hier uit wordt er gewerkt aan (her)verbinden met de context met het oog op samenleven in de context.
In beide gevallen is een verblijf in De Pas beperkt in de tijd. Dit zo kort als mogelijk en zo lang als nodig. Tijdens het verblijf blijven de volwassenen uit de context intens betrokken. Alle beslissingen (schoolkeuze, werk, opleiding, besteding van zakgeld, vrije tijdsbesteding, verblijf tijdens de weekends, …) worden genomen in overleg met / of akkoord van ouders op opvoedingverantwoordelijken. Het leven in huis wordt vorm gegeven door een voorgeschreven dag – en nachtstructuur en een huisreglement. Dag –en nachtstructuur en huisreglement worden overhandigd indien een verblijf opstart. Tijdens dit verblijf zijn er groepsgesprekken waarbij we bewoners willen uitnodigen mee te denken over het leven in huis, zo willen inspraak bieden in de organisatie van De Pas: dagverloop, regels, sancties, …
Ook ouders, opvoedingsverantwoordelijken en of andere betrokkenen worden gevraagd naar de Pas te komen. Op de manier willen we hen inspraak bieden bij de organisatie van het leven in huis en dus in de begeleiding.

‘Begeleid Zelfstandig Wonen’: het verblijf is in een studio in de stad of dorp. De minderjarige bereidt zich voor op zelfstandig wonen en krijgt ondersteuning bij het zelfstandig worden op verschillende levensdomeinen. In dit proces word ook de context zoveel mogelijk betrokken. Zeker indien de jongere nog minderjarig is blijven alle keuzes gemaakt worden in overleg met / of beslissing van de context (school, werk, opleiding, besteding van zakgeld, vrije tijdsbesteding, verblijf tijdens de weekends, …). Deze vorm van maatregel kan pas starten nadat de jeugdrechter dit als maatregel uitgesproken heeft.

Wat voorafgaat aan een begeleiding:
Via de consulent van de sociale dienst bij de jeugdrechtbank of het comité bijzondere jeugdzorg word de jongere bij ons aangemeld. Na een aanmelding wordt er contact gezocht met de familie.

- Indien de jongere in de gemeenschapsinstelling verblijft,bezoeken we hem eerst. We stellen onze werking voor en vervolgens bieden we de nodige tijd nemen om te bekijken of ons aanbod een zinvol aanbod kan zijn. Zo ja, dan nemen we contact op met de volwassene(n) waar de minderjarige denkt te kunnen verblijven. Als er nog andere belangrijke betrokkenen zijn, kunnen we ook met hen contact opnemen. Wij bellen en vragen om een afspraak te (mogen) maken. Wij stellen onze werking voor en beantwoorden vragen. Er kan opnieuw tijd genomen worden om denken en te overleggen. Vervolgens willen we graag weten wat we eventueel kunnen doen en wie we daarbij nog zouden kunnen betrekken. (grootouders, nonkels of tantes, vrienden...). We gaan in gesprek met deze mensen. Vervolgens bezoeken we de jongere nogmaals in de gemeenschapsinstelling. Via deze weg komen we tot een engagementsverklaring.

- Indien de jongen elders woont of verblijft, bieden we aan om naar daar te gaan. We bespreken samen met deze mensen waar de minderjarige kan verblijven en wat we precies voor hen kunnen doen. Wanneer ze het zinvol achten dat we nog met andere personen contact opnemen, spreken we ook met hen af. Door middel van deze gesprekken kunnen we tot een eerste afspraken geheel die jullie kunnen helpen om jullie doel te bereiken. Deze afspraken noteren we in de engagementsverklaring.

De Pas tracht een opstart mogelijk te maken binnen een termijn van 4 weken (geteld van de eerste aanmelding tot de ondertekening van de engagementsverklaring).

Een engagementsverklaring.
Engagement is iets wat een jongere (ver)bindt aan zijn leefomgeving en omgekeerd.
In een engagementsverklaring worden eerste afspraken vastgelegd die het samenleven zo optimaal mogelijk laten starten en verlopen: de ‘huisregels’, afspraken rond vrijetijdsbesteding, waar school wordt gelopen, welke opleiding gevolgd wordt, welke taken in huis wanneer worden uitgevoerd. Maar ook wie zich engageert om de jongen aan een baan te helpen, wie er kan bemiddelen bij een conflict. De inhoud wordt in hoofdzaak vastgelegd door de jongere en zijn context.

Ook speelt de consulent(e) bij de sociale dienst van de jeugdrechtbank en de jeugdrechter hierin een belangrijke rol. Zij geven al of niet de goedkeuring over de gemaakte afspraken en zullen eventuele toevoegingen doen of bijkomende verwachtingen stellen.

Wanneer de engagementsverklaring is opgesteld en goedgekeurd door de jeugdrechter, wordt deze ondertekend door alle betrokken partijen. Ook de consulent wordt hierbij uitgenodigd. Dit betekent de start van de begeleiding.

Wat willen de jongen en de volwassenen rondom hem bereiken?
Verder krijgt dan de begeleiding vorm via doelstellingen.
Waar de engagementsverklaring de start is, zijn de doelstellingen gericht op het einde.
Deze zijn wat de cliënten wensen bereikt te hebben op het einde van het traject. Er zijn doelstellingen van de jongere, van de ouders en andere personen uit de context. Met alle betrokkenen wordt er een plan opgesteld dat dient als leidraad tijdens de begeleiding. Doelstellingen en hoe we hieraan werken worden gevat in een ‘Individueel Handelingsplan’.

De eigenlijke begeleiding:
Elk gezin heeft zijn eigen kenmerken, gewoonten. Hoe een begeleiding precies verloopt, verschilt dan ook van gezin tot gezin. We hechten veel belang aan de volwassenen betrokken in de begeleiding. Zij kunnen ons veel vertellen over hoe met de jongen en hen gaat. Ook andere gezinsleden willen we sterk betrekken. Maar naast praten willen we ook veel doen: we kunnen aandacht besteden aan leren solliciteren, samen werk zoeken, samen een goede vrijetijdsinvulling vinden, samen naar gesprekken op school gaan, ... samen naar gepaste oplossingen zoeken.

Toch kent de begeleiding voor alle jongens en hun context een gelijkaardig verloop.

- Er is een vaste begeleider per jongere en leefomgeving. Deze werkt vanuit het team van de Pas. Een werkbegeleider overlegt tweewekelijks met de begeleid(st)er en volgt zo de begeleiding, aan de hand van een plan, mee op. Interventies worden samen gepland.
- Er wordt gerapporteerd aan het team. Alle leden zijn gebonden aan het beroepsgeheim
- De afspraken worden aangepast aan jullie agenda.
- De inhoud van deze contacten gaat van gesprekken met alle betrokkenen tot actie – gerichte contacten (bvb werk zoeken).
- Er wordt veel aandacht besteed aan een zinvolle dagbesteding. Er kan gebruik gemaakt worden van een dienst (‘Het Reisburo’) die met jou op zoek kan gaan naar een dagactiviteit wanneer je (tijdelijk) geen school of werk hebt.
- Het aantal contacten varieert van 1 tot drie contacten per week. Meestal wordt er gestart aan twee contacten per week, aangevuld met eventuele contacten per telefoon, sms, mail.

Doorheen dit proces wordt nauw samengewerkt met de consulent en de jeugdrechtbank.

Het individueel handelingsplan.
Na uiterlijk 45 dagen dienen we dit plan, dat samen wordt opgesteld, voor te leggen aan de consulent. Hierin wordt vermeld hoe er precies aan de specifieke afspraken/doelstellingen gewerkt zal worden.

De evolutiebespreking.
Telkens wanneer de begeleiding halverwege is, vind er een evolutiebespreking plaats. Bij een begeleiding van zes maanden is dat na een periode van drie maanden, bij een begeleiding van een jaar is dit na zes maanden. Op deze bespreking worden de jongeren, belangrijke personen uit zijn netwerk en de consulent uitgenodigd en worden de doelstellingen geëvalueerd en indien nodig ook bijgestuurd. Er wordt een evolutieverslag opgemaakt dat bezorgd wordt aan alle partijen, aan de consulent en de jeugdrechter. Na zo’n evolutiebespreking is het ook mogelijk dat het individueel handelingsplan bijgestuurd wordt.

Eindbespreking
Bij het einde van de begeleiding, na een jaar of zes maanden (afhankelijk van de uitgesproken begeleidingsduur), wordt er een eindverslag opgemaakt.
De vraag tot verder zetten van de hulpverlening kan gesteld worden. De jeugdrechter kan dit uitspreken.

Wanneer een kortdurende residentiële opname in de Pas zich aandient
De beslissing om over te gaan tot een residentiële opname in de Pas, laten we liefst bij de jongere en de leefomgeving. Wanneer we echter opmerken dat de veiligheid van mensen in de context ernstig in het gedrang komt of wanneer het samenleven onder druk komt te staan, kan de Pas dit voorleggen. Wanneer een opname wordt overwogen, zal er eerst zo uitgebreid als mogelijk overlegd worden met zoveel mogelijk betrokken partners.
De procedure die hierbij gevolgd wordt alvorens tot een time out over te gaan kan u vinden onderaan deze tekst.

Prioritaire (her)opname in de gemeenschapsinstelling.
Een aantal jongeren kunnen tijdens hun begeleiding prioritair heropgenomen worden door de gemeenschapsinstelling. Uitdrukkelijk zal dit ook vermeld worden bij de start van de begeleiding. Deze opname kan een stop van de begeleiding betekenen of een time out in de gemeenschapsinstelling. Ook dit zal je steeds duidelijk gezegd worden voor je wordt (her)opgenomen.

Criteria voor begeleiding door de Pas
- De jongere heeft minimum de leeftijd van 14 jaar.
- De verblijfsplaats van de jongere is Vlaams-Brabant, Brussel.
- Wanneer de minderjarige op een studio woont, kan deze best gelegen zijn in de omgeving van Leuven.
- De jongere en minimum één volwassene uit de context engageren zich door het ondertekenen van de engagementverklaring. Tenzij de jeugdrechter beroep doet op de maatregel ‘1bis’. Dit betekent dat, mits voldaan aan voorwaarden, een jongere kan verplicht worden tot begeleiding en of verblijf in de Pas.

Procedure voorafgaand aan een opname van de jongere.

Fase 1
Anticiperend op het knelpunt
Acties tijdens de kennismaking en opstart
- Netwerkanalyse: steunfiguren en sterktes in kaart brengen.
- Engagementsverklaring die concreet beschrijft wat er moet in orde zijn om het samenleven haalbaar te houden.
- Eventueel opstellen van genogram, tijdslijn om belangrijke personen in kaart te brengen.
- In gesprek gaan met steunfiguren en andere volwassenen binnen het netwerk van de jongere
- Vooraf bespreken en in kaart brengen waar de jongeren, bij knelpunt, terecht kan in zijn netwerk.
- Op voorhand bevragen bij cliënten wanneer de situatie veilig is voor alle gezinsleden en context.

Fase 2
Acties tijdens de begeleiding
Tijdens de gehele begeleiding.
- Twee maal per week, minimum, contact in de context van de jongere (face tot face).
- Minimum 1 maal per twee weken overleg met supervisor – werkbegeleider.
- Mogelijkheid tot externe supervisie.

Fase 3
De jongere of zijn context, derden, signaleren een knelpunt.
De begeleider of derden merken een knelpunt op.

Stap 1: Inschatting van hoe het knelpunt zich verhoudt tot de begeleidingsdoelstellingen, de context. Inschatten van de veiligheid. Bepalen van een strategie gericht op de-escalatie en doen toenemen van de veiligheid. Actie samen met de werkbegeleider of teamcoördinator
Stap 2: Terugkoppeling naar het gezin en consulent informeren.
Stap 3: Actie in en met het gezin, de jongere, de context.
Mogelijke acties (al of niet in gecombineerd) hierbij zijn:
- Intensifiëren begeleiding: extra aanwezigheid in de context, extra telefonische contacten. Familiesamenkomst organiseren. Mobiliseren van relevante contextfiguren (belang netwerkanalyse)
- Afspraken maken rond crisisberaad – en hantering: verhoogde permanentie van de betrokken begeleider ipv de dienst. Eventueel contact leggen met andere hulpverleners, politie. Gebruiken van crisisinterventie - technieken
- Nieuwe perspectieven ontwikkelen in de begeleiding en opnemen in het Individueel handelingsplan.
- Opvang mobiliseren binnen netwerk, familie/entourage (belang netwerkanalyse)
- (Semi)Residentiële mogelijkheden mobiliseren: Pas/Andere residentiële groepen/TOOL
- Eigen dagbestedingsaanbod mobiliseren: (semi) residentieel
- Andere opvang o.a.: crisisopvang, psychiatrische setting / drughulpverlening
- Indien de jongere en / of zijn gezin de vraag stelt tot time out in de GI wordt onmiddellijk overgegaan naar fase 4
- Acties effect laten hebben.
Stap 4: Acties en effect evalueren, in gezin en met werkbegeleider, teamcoördinator
Stap 5: Bij positief gevolg, interventies bleken effectief, wordt de consulent opnieuw geïnformeerd.
Stap 6: Bij negatief gevolg, interventies hadden geen of geen toereikend effect, wordt de consulent voor advies gevraagd. We starten weer bij stap 2 of gaan naar fase 4
Stap 7: terugkoppeling naar gezin indien mogelijk in aanwezigheid van de consulent
Stap 8: uitvoeren interventie zoals afgesproken met de consulent en tijd geven om acties effect te laten hebben.
Stap 9: Acties en effect evalueren in gezin en met werkbegeleider, teamcoördinator en met de consulent.
Stap 10: Bij (opnieuw) negatief gevolg, interventies hadden geen of geen toereikend effect, wordt de jeugdrechtbank ingelicht en wordt advies gevraagd (fase 4).

Fase 4
Stap 1: De jeugdrechter wordt geïnformeerd indien:
- de jongere en / of zijn context vraagt voor een time out in de GI
- uit de inschatting van het knelpunt, en hoe het zich verhoudt tot de begeleidingsdoelstelling, de context, blijkt dat de voorwaarden voor een begeleiding ernstig worden geschonden.

Ernstige schendingen zijn:
- De ouders of opvoedingsverantwoordelijke(n) zeggen engagement op.
- De jongeren zegt zijn engagement op.
- Er is een ernstig veiligheidsprobleem ten aanzien van de context of begeleid(st)er
- De jongere pleegde (aantoonbaar) een misdrijf en de jongere, ouder(s) of opvoedingsverantwoordelijke stelde de begeleid(st)er hiervan in kennis.
- Maatschappelijke grenzen zijn ernstig overschreden. (ernstig verlies van controle op druggebruik, seksueel grensoverschrijdend gedrag ten opzichte van van broers of zussen, begeleid(st)er).

BEREIKBAARHEID

coördinaten van de Pas.

Top