|
|
|
|
|
De residentiële opvang en begeleiding van het begeleidingstehuis Kinderdorp te Hoeilaart wordt georganiseerd in drie leefgroepen: Klimop, de Pijl en Studio 3. Kinderdorp is sinds 1959 actief in Hoeilaart. In 1996 sloot het met haar werking aan bij de vzw Sporen. Een terugblik op de geschiedenis: Het prille begin de Jongenstehuizen Ivo Cornelis Het was in 1959 dat E.H. Van Kerkhoven, toenmalig algemeen directeur van de vzw Jongenstehuizen Ivo Cornelis, het huis en het domein aan de Ten Trappenstraat te Hoeilaart aankocht. De vzw Jongenstehuizen Ivo Cornelis groepeerde toen verschillende tehuizen te Mechelen, Bonheiden, Turnhout, Weelde. De E.H. Van Kerkhoven kende Hoeilaart, hij was immers voordien nog onderpastoor geweest van de St. Clemensparochie te Hoeilaart. Na de aankoop betrok een groep van zeven jongeren, samen met E.H. Blondeel en diens zus, het huis. Deze groep was een jaar voordien opgericht en had tot dan toe verbleven in een gehuurd pand in het Brusselse. In tegenstelling tot veel van de andere tehuizen van de vzw Jongenstehuizen Ivo Cornelis ging het hier over een gemengde groep. Bijna onmiddellijk werden de werken opgestart om op het domein twee nieuwe paviljoenen te bouwen. Architect Raymond Vandenput, een vriend van E.H. Van Kerkhoven werd belast met deze opdracht. Het eerste paviljoen werd ingehuldigd op 18 juni 1960. 
De eerste steen van het eerste paviljoen met EH Van Kerkhoven en aannemer Hector Goossens. 
v.l.n.r. een bouwvakker, aannemer Hector Goossens, E.H. Blondeel, burgemeester Dr. Vandervaeren, E.H. Van Kerkhoven, onbekende man, architect Raymond Vandeput, onderpastoor Van Hovels, onderpastoor Ceustermans, onbekende vrouw, mevrouw Vandervaeren
Top
Al in 1961 nam E.H. Robert Mervilde de taak van directeur over. Hij had voordien een paar jaar in Canada gewerkt, en was van 1951 tot 1961 directeur van de kindertehuizen Ivo Cornelis te Opdorp. E.H. Robert Mervilde was de grote bezieler van de opstart van de werking van Kinderdorp te Hoeilaart. Een vriendenkring werd opgericht, waar van in het begin Roger De Maerschalk zeer actief was. Aanvankelijk was deze vriendenkring vooral actief bij de afwerking van de bouw van de huizen. Top De pioniers - de oprichting van de VZW Kinderdorp Het beheer van de verschillende tehuizen van de vzw Jongenstehuizen Ivo Cornelis werd opgesplitst in verschillende nieuwe vzw’s. Dit gaf de mogelijkheid om mensen uit de plaatselijke gemeentes te betrekken bij het bestuur van de tehuizen. In dit kader werd op 7 december 1964 de vzw Kinderdorp opgericht te Hoeilaart. Een meningsverschil in verband met de verticale organisatie van de leefgroepen leidde tot een volledige breuk met de jongenstehuizen Ivo Cornelis. Deze vzw werd vanaf 1 januari 1965 bevoegd voor het volledige bestuur van Kinderdorp. Aanvankelijk met Notaris Van Slype als voorzitter. De heer Luc Versluys, tot onlangs nog de voorzitter van vzw Kinderdorp, was er van in het begin bij als ondervoorzitter. Ook Jules Dekock is één van de mensen die vanaf het eerste uur betrokken was bij de werking van Kinderdorp; hij was lang een trouwe bezoeker en toeverlaat, bekend en geliefd bij alle begeleiders en kinderen van Kinderdorp! Naast de twee nieuwe paviljoenen op Ten Trappen werd in 1966 een oude serristenwoning in de J.B. Michielsstraat te Hoeilaart aangekocht. Hier kon een derde groep gehuisvest worden. Typerend voor de sympathie die Kinderdorp toen genoot binnen Hoeilaart is, dat er van zodra het bekend werd dat Kinderdorp geïnteresseerd was om het huis te kopen, alle andere kandidaten zich terugtrokken, zodat de prijs door opbod niet nodeloos werd opgetrokken. De jonge vzw nam in deze periode heel wat risico’s en moedige beslissingen. Er werd gebroken met de solide structuur van de Jongenstehuizen Ivo Cornelis. Het was een periode die gekenmerkt werd door een sterke en uitgesproken visie: in de doelstelling van E.H. Robert Mervilde moest een tehuis volledig af van de toenmalige instellingsmentaliteit (grote leefgroepen, opgedeeld naar geslacht en leeftijd), hij probeerde de leefgroepen zoveel mogelijk te organiseren als families. Deze werkwijze zou later meer algemeen verspreid worden, maar was op dat ogenblik nog revolutionair. De begeleiding van de kinderen en jongeren werd aanvankelijk toevertrouwd aan een inwonend echtpaar, waarvan de man buitenshuis werkzaam was. In Kinderdorp werden deze echtparen na verloop van tijd echter vervangen door inwonende ongehuwde dames. Zij werden door de kinderen ‘tante’ genoemd. In dezelfde traditie werd de inwonende priester-directeur aangesproken met ‘nonkel’. Vernieuwend ten aanzien van andere tehuizen uit die tijd, werden in Kinderdorp zowel jongens als meisjes, van jong naar oud, opgevangen in dezelfde leefgroep. Men koos er uitdrukkelijk voor om kinderen die uit éénzelfde gezin afkomstig waren, ook in Kinderdorp in dezelfde groep te houden. Door het opvangen van kinderen in kleine, gemengde leefgroepen, begeleid door inwonende mensen streefde men zoveel mogelijk een warm, familiaal klimaat na in de huizen. We spreken hier van een gezinsvervangende werking. De sfeer waarin kinderen opgevangen werden, diende zoveel mogelijk te lijken op die van een gewoon gezin. De meeste kinderen werden op jonge leeftijd geplaatst en bleven in Kinderdorp tot zij gingen werken en trouwden. Enkele passages uit een artikel dat in 1966 in HUMO verscheen: ...Dat is het kinderdorp "Ten Trappen": een familie zonder meer, die alleen door haar getalsterkte van de normen afwijkt. De drie woningen bovenop de heuvel, met rondom de hellingen waar de serres blikkeren in de zon, doen helemaal niet denken aan een gesticht. Op de smalle kronkelweg naar boven kijk je tevergeefs uit naar een poort met de naam op een bord Je rijdt voorbij drie bungalows die niet eens een kompleks vormen en als je ’n eindje verder de weg vraagt, krijg je te horen: "U bent er net gepasseerd, meneer." ... ..."Van formules moeten we hier niets hebben", onderstreept nonkel Bob, "maar als ik toch de grondgedachte van ons werk moet samenvatten, kan ik het kort maken: volledige integratie in het dorpsleven. Heel ons streven is er op gericht onze kinderen ervan te overtuigen dat ze geen gestraften zijn door de schuld van hun ouders, of dat ze moeten afgezonderd leven omdat ze anders zijn dan de anderen. Binnenshuis proberen we de natuur na te bootsen, maar we zijn geen wereldvreemde idealisten en we weten zelf ook wel dat we altijd onvolmaakte plaatsvervangers zullen blijven. In hun betrekkingen met de buitenwereld kunnen we er althans voor zorgen dat onze kinderen zich geen getekenden voelen." ... Onder de impuls van E.H. Robert Mervilde werden vele inwoners van Hoeilaart betrokken om mee te werken. Financieel waren het barre tijden: de leninglast voor het afbetalen van de bouw van de huizen werd in 1965 mee overgenomen. In de loop der jaren organiseerde de vriendenkring, die aanvankelijk actief was geweest in het afwerken van de huizen, vaak allerlei activiteiten en feestelijkheden. Vlaamse Kermissen op Ten Trappen, een bal in de markthalle van Overijse, het optreden van Will Tura en Adamo in een grote tent op Ten Trappen, verschillende Breugelfeesten in het Lindenhof, … Daarnaast engageerden verschillende mensen van Hoeilaart zich om extra voordelen uit de wacht te slepen, om aan en af te rijden naar de vroegmarkt, om te onderhandelen met kooplieden. Pol Merst was in deze activiteiten zeker een voortrekker. Met de ingezamelde middelen en met vele giften van mensen uit de streek kon de werking van Kinderdorp stilaan uit de schulden klimmen. Kortom, dit was de periode van de pioniers, de uitbouw van een sterke visie, veel inbreng van plaatselijke vrijwilligers, veel improvisatie vanuit het hart, en een zeer sterk gevoel van liefdadigheid. In 1978 werd E.H. Robert Mervilde als directeur opgevolgd door E.H. Fernand Ivens. In 1980 stierf Robert Mervilde. Top 
Een hoogtepunt was zeker het bezoek van koningin Fabiola aan Kinderdorp in mei 1967, op deze foto samen met Notaris Van Slype (links) en E.H. Robert Mervilde (rechts). Top 
Robert Mervilde ten tijde van zijn verblijf in het rusthuis. Top De jaren ’80 Er volgde een periode van stabilisering en consolidering. Als een goed huisvader beheerde E.H. Fernand Ivens de middelen die ter beschikking waren. Door een zuinig en rationeel beheer kon er naast de dagelijkse werking meer aandacht gaan naar de organisatie van vakanties voor de kinderen, naar extra uitrustingen in de huizen, nieuwe speeltuigen en een voetbalveld in de tuin. In de zomer van 1994 ging Fernand Ivens met pensioen. Sindsdien is hij actief als pastoor van de parochie van Maleizen (Overijse). Top Een nieuwe beleidswind In het landschap van de Bijzondere Jeugdbijstand in Vlaanderen was ondertussen in de voorbije periode veel gewijzigd. Zoals in vele andere voorzieningen, zorgden ook in Kinderdorp deze beleidswijzigingen voor aanzienlijke veranderingen in de werking. Het systeem met inwonende opvoedsters kwam in onbruik. In de twee leefgroepen op Ten Trappen woonden de opvoedsters sinds 1994 niet langer in, maar kwamen ze om beurten werken. Aanvankelijk gebeurde dit met drie opvoeders per leefgroep, maar al snel werd dit opgetrokken tot vier, en nu zelfs vijf begeleiders per leefgroep. De eerste mannelijke opvoeder werd ook in die periode aangenomen. Nu bestaat elk opvoedersteam uit zowel mannen als vrouwen. Aan de opleiding van de mensen die als begeleider in voorzieningen werkten, werden door de overheid geleidelijk aan meer eisen gesteld. Er wordt sindsdien gewerkt met mensen die een opleiding in de menswetenschappen achter de rug hebben. Halfweg de jaren ’80 werd in het beleid, dat in de Bijzondere Jeugdbijstand in Vlaanderen gevoerd wordt, de klemtoon gelegd op het gezinsgericht werken. Meer en meer kwam de visie aan bod waar bij de hulpverlening aan kinderen en jongeren in een problematische opvoedingssituatie het gezin van oorsprong als noodzakelijke schakel moet betrokken worden. Je kan geen hulp verlenen aan kinderen zonder het ganse gezinssysteem mee te betrekken. Dit resulteert in een gezins-ondersteunende manier van werken, in tegenstelling tot een gezins-vervangende werking voorheen. Ouders worden maximaal betrokken bij de opvang en de begeleiding van hun kinderen. In de mate van het mogelijke worden die elementen behouden, die in het gezin goed zijn blijven functioneren. Van in het begin van elke begeleiding worden de mogelijkheden van een terugkeer naar huis zeer grondig onderzocht. Het moment waarop deze nieuwe decretale eisen geïmplementeerd moesten worden viel samen met de overgang naar de nieuwe directeur die E.H. Fernand Ivens opvolgde. De sociale onrust die in 1995 in Kinderdorp losbrak, maakt duidelijk dat dit niet zonder moeilijkheden verliep. Top De samenwerking met de vzw SPOREN In de zoektocht naar het realiseren van deze beleidswijzigingen, zocht het bestuur van vzw Kinderdorp naar samenwerking met en aansluiting bij een gelijksoortige en gelijkgezinde voorziening uit de regio. Een ervaringsuitwisseling en het uitbouwen van dwarsverbindingen moesten de noodzakelijke evoluties in de werking van Kinderdorp mee helpen mogelijk maken. Uiteindelijk werd de vzw Sporen uit Heverlee – Leuven (toen nog de vzw Jeugdoase; de naam werd ondertussen gewijzigd) uitgekozen om een duurzame samenwerking uit te bouwen. De vzw Sporen groepeerde reeds enkele voorzieningen, waaronder ook een begeleidingstehuis met leefgroepen zoals die in Kinderdorp bestonden. Sinds begin 1996 is deze samenwerking dan ook definitief van start gegaan. In het kader van deze samenwerking werd de basis gelegd voor de huidige werking van Kinderdorp, ondermeer door de verankering van de twee raden van bestuur. Top |
|